Waarom zijn wrakken in de Noordzee belangrijk?

Er liggen wel dertigduizend wrakken in het Nederlands deel van de Noordzee. Van hele oude wrakken uit de Gouden Eeuw, tot recent gezonken vrachtschepen: het ligt er vol mee. Deze schepen zonken met alles nog aan boord en vormen ware schatten op de bodem van de Noordzee. Elk wrak heeft een eigen verhaal en is in meer of mindere mate belangrijk om te beschermen voor ons historisch erfgoed. Maar er is meer. Scheepswrakken zijn eigenlijk een soort hotspots van biodiversiteit.

Cultureel erfgoed
Scheepswrakken zijn snapshots van de periode waarin zij gezonken zijn. Hierdoor zijn zij van cultureel en soms van archeologisch belang. Bovendien geniet een grote groep sportduikers van deze onderwatermonumenten. De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed heeft aangegeven dat wrakken het beschermen waard zijn, maar het ontbreekt hen aan wetgeving om deze bescherming in de hele Noordzee te waarborgen.

Ecologisch belang
De Noordzee is van oorsprong een rijke zee, met een grote soortenrijkdom en een enorme productiviteit. Vroeger waren grote delen van de Noordzeebodem bedekt met harde substraten. Oude boomstronken, veenbanken, grote stenen en oesterriffen vormden hotspots van biodiversiteit vanwege de afwisseling met de zachte zandbodem. Inmiddels is de situatie anders. Haast elk stukje Noordzee is in de loop der jaren omgeploegd door bodemvisserij, de boomstronken zijn opgevist, grote stenen liggen nu in de voortuinen aan de kust en de oesterriffen zijn verdwenen. De Noordzeebodem bestaat nu bijna alleen maar uit zand. Scheepswrakken vormen een uitzondering. Harde ondergronden in zeewater hebben een grote aantrekkingskracht op diverse diersoorten. Wanneer een schip zinkt, wordt het direct bevolkt door mariene organismen. Het wrak wordt uiteindelijk een kunstmatig rif, met veel soorten dieren, voedsel en een hoge biodiversiteit. De scheepswrakken vormen tegenwoordig een onderdeel van het Noordzee-ecosysteem en worden daarom ook wel ‘oases van leven’ genoemd.

Wat moet er gebeuren?
Bescherm een wrak vindt het belangrijk dat scheepswrakken in de Noordzee bescherm worden. Lees bij activiteiten wat wij hieraan doen.